Dostosowanie strony do WCAG: poprawki w kodzie, nie nakładka

WCAG (Web Content Accessibility Guidelines) to wytyczne konsorcjum W3C opisujące, jak tworzyć treści internetowe dostępne dla osób niewidomych, słabowidzących, niesłyszących, z niepełnosprawnością ruchową lub poznawczą. Kryteria są pogrupowane w cztery zasady: treść ma być postrzegalna, funkcjonalna, zrozumiała i solidna, czyli poprawnie odczytywana przez przeglądarki i technologie wspomagające. Każde kryterium ma poziom A, AA lub AAA. Przepisy w Polsce i UE wymagają poziomu AA.

Najnowsza wersja to WCAG 2.2, opublikowana przez W3C w październiku 2023 roku. Polskie ustawy odwołują się dziś do WCAG 2.1, ale europejska norma EN 301 549 w wersji 4.1.1, opublikowana we wrześniu 2026 roku, przyjmuje już WCAG 2.2. Dostosowanie od razu do 2.2 oznacza, że strona spełni też wymagania 2.1.

Kto musi to zrobić? Sklepy internetowe i inne usługi dla konsumentów objęte Europejskim Aktem o Dostępności od 28 czerwca 2025 roku oraz podmioty publiczne, które stosują ustawę o dostępności cyfrowej od 2019 roku. Szczegóły prawne, kary i różnice między wersjami opisuje strona audytu dostępności według WCAG 2.2.

Nakładka (accessibility overlay) to skrypt doklejany do strony, który wyświetla ikonę z opcjami: większa czcionka, wysoki kontrast, „tryb dla niewidomych”. Wygląda jak rozwiązanie problemu, ale nie zmienia kodu, z którego korzysta czytnik ekranu, i nie poprawia treści. Zostają więc najpoważniejsze błędy:

• formularz kontaktowy bez etykiet pól, którego nie da się wypełnić z czytnikiem ekranu,
• menu rozwijane wyłącznie po najechaniu myszą, niedostępne z klawiatury,
• cennik w PDF zapisany jako skan, czyli obraz bez tekstu,
• zdjęcia z automatycznie wygenerowanym opisem, który nie oddaje ich treści.

Dyrekcja Generalna ds. Komunikacji Komisji Europejskiej w wytycznych dla serwisów UE stwierdza, że nakładki i widżety nie zastępują ręcznej pracy nad dostępnością. Część użytkowników czytników ekranu blokuje takie skrypty, ponieważ zmieniają one zachowanie strony, do którego są przyzwyczajeni. Nakładka nie chroni też przed zawiadomieniem do Prezesa Zarządu PFRON: organ ocenia dostępność usługi, a nie obecność ikony.

• Po naciśnięciu klawisza Tab nie widać, który element jest aktywny, a fokus „ginie” w menu lub sliderze.
• Formularz kontaktowy wysyła się bez informacji, czy się udało, albo komunikat o błędzie znika po sekundzie.
• Cenniki, regulaminy i oferty są dostępne wyłącznie jako zeskanowane PDF.
• Kreator stron (Elementor, Divi, WPBakery) generuje nagłówki według wyglądu, a nie struktury, więc czytnik ekranu prezentuje chaotyczny spis treści.

1. 1Skan i wycena — 2 dni robocze. Bezpłatny skan wskazanych podstron albo wykorzystanie istniejącego raportu z audytu. Wynik: lista prac i stała cena na piśmie.
2. 2Kopia robocza i plan zmian — dzień 1. Poprawki powstają na kopii serwisu (środowisku testowym), więc działająca strona pozostaje nietknięta. Wynik: plan poprawek pogrupowany według szablonów i komponentów.
3. 3Poprawki w szablonach i komponentach — dni 2–5. Nawigacja klawiaturą, widoczny fokus, kontrast, struktura nagłówków, atrybuty ARIA (opisy elementów dla czytników ekranu), formularze i komunikaty. Wynik: poprawione szablony do przejrzenia na kopii roboczej.
4. 4Treści i dokumenty — dni 3–6, równolegle. Teksty alternatywne, linki opisowe, napisy do filmów, dostępne wersje PDF albo przeniesienie treści dokumentów na podstrony. Wynik: komplet treści gotowy do publikacji.
5. 5Testy końcowe i publikacja — dzień 7 (w sklepie internetowym dzień 14). Sprawdzenie każdego szablonu klawiaturą i czytnikiem ekranu, publikacja zmian i przygotowanie informacji o dostępności. Wynik: raport zgodności po wdrożeniu i instrukcja dla redaktorów strony.

Przykładowy zakres — typowa strona usługowa, dane poglądowe.

Strona firmy usługowej na WordPressie z kreatorem Elementor, 40 podstron, formularz kontaktowy i cenniki w PDF. Na takiej stronie zakres prac obejmuje zwykle: przebudowę nagłówka i menu tak, aby działały z klawiatury, poprawę kontrastu przycisków w motywie, uporządkowanie nagłówków w szablonach Elementora, etykiety i komunikaty błędów w formularzu, opisy zdjęć realizacji oraz zamianę zeskanowanych cenników na tabele HTML bezpośrednio na podstronach. Poprawki w motywie i szablonach obejmują wszystkie 40 podstron jednocześnie, dlatego ręcznie poprawiane są tylko treści.

• poprawiony kod motywu, szablonów i komponentów z opisem zmian w repozytorium lub w paczce aktualizacji,
• raport zgodności z WCAG 2.2 AA po wdrożeniu, z listą kryteriów spełnionych i wyjątków,
• dostępne wersje dokumentów PDF albo ich treść przeniesiona na podstrony,
• informacja o dostępności usługi do regulaminu lub deklaracja dostępności dla podmiotu publicznego,
• krótka instrukcja dla redaktorów: jak dodawać zdjęcia, nagłówki, linki i dokumenty bez psucia dostępności,
• usunięcie nakładki, jeśli była zainstalowana, wraz z jej skryptami.

Dostosowanie istniejącej strony firmowej kosztuje od 2 999 zł netto. Cena obejmuje poprawki w szablonach i komponentach, formularze, do 5 dokumentów PDF, testy końcowe i informację o dostępności. Jeśli wcześniej wykonano audyt WCAG u nas, wycena opiera się na jego liście błędów i nie wymaga ponownego skanu. Utrzymanie dostępności po wdrożeniu jest dostępne w abonamencie od 199 zł netto miesięcznie.

Na cenę dostosowania wpływają:

• sposób budowy strony — motyw pisany od podstaw poprawia się szybciej niż strona złożona z kilkunastu wtyczek i kreatora,
• liczba unikalnych szablonów, a nie liczba podstron: 200 wpisów w jednym szablonie to jeden zakres prac,
• dokumenty — liczba i długość PDF oraz to, czy są zeskanowane, czy mają warstwę tekstową,
• elementy zewnętrzne: systemy rezerwacji, mapy, czaty i płatności, których kod pozostaje poza kontrolą właściciela strony.